Sklep zamawia pudełka z własnym logo u zewnętrznego producenta. Marka kosmetyczna kupuje gotowe butelki, a następnie napełnia je i sprzedaje pod własną nazwą. Operator logistyczny używa kartonów do wysyłki produktów innych firm. W każdej z tych sytuacji fizyczny wykonawca opakowania może być innym podmiotem niż firma, która udostępnia je na rynku. Właśnie dlatego przy PPWR nie wystarczy sprawdzić, kto obsługuje maszynę produkującą pudełka.
„Wytwórca” w PPWR nie zawsze oznacza właściciela fabryki
Rozporządzenie posługuje się definicjami odnoszącymi się do roli przedsiębiorstwa przy projektowaniu, wytwarzaniu i udostępnianiu opakowań. W określonych sytuacjach wytwórcą może być również podmiot, który zleca wykonanie opakowania i udostępnia je pod własną nazwą lub znakiem towarowym. Zakres odpowiedzialności trzeba ustalić na podstawie rzeczywistych relacji handlowych, konkretnego rodzaju opakowania oraz odpowiednich definicji i wyjątków.
Nie należy przy tym utożsamiać automatycznie „wytwórcy” w rozumieniu PPWR z „wprowadzającym produkty w opakowaniach” na gruncie wszystkich polskich przepisów odpadowych. Są to pojęcia używane w odmiennych kontekstach regulacyjnych, a ustalenie jednej roli nie rozstrzyga bez dodatkowej analizy wszystkich pozostałych obowiązków.
Sprawdź trzy sytuacje z codziennej praktyki
Opakowanie zamówione z własnym logo
Firma zleca drukarni wyprodukowanie opakowania, na którym widnieje jej marka. Należy sprawdzić, kto odpowiada za projekt, kto ma dokumentację dotyczącą materiałów, kto po raz pierwszy udostępnia opakowanie na rynku UE i czy zachodzą przesłanki uznania zamawiającego za wytwórcę. Sam fakt otrzymania faktury od producenta nie zastępuje tej analizy.
Opakowanie importowane spoza Unii
Przy imporcie dodatkowego znaczenia nabiera dostępność dokumentów i możliwość kontaktu z podmiotem, który wykonał opakowanie. Warto zawczasu ustalić, jakie informacje powinien przedstawić dostawca, kto weryfikuje ich kompletność oraz jakie obowiązki ciążą na importerze w konkretnej transakcji.
Karton do wysyłki internetowej
Opakowania wykorzystywane do wysyłki produktów również należy ująć w mapie opakowań firmy. Nie zawsze będą one podlegały identycznym wymaganiom co jednostkowe opakowanie produktu. Przy ustalaniu obowiązków trzeba rozróżnić opakowania handlowe, zbiorcze, transportowe i przeznaczone dla handlu elektronicznego.
Jakich informacji żądać od dostawcy
W zapytaniu zakupowym powinny znaleźć się: jednoznaczna specyfikacja materiałów i elementów opakowania, masa, przeznaczenie, dokumenty dotyczące wymaganych właściwości, procedura zgłaszania zmian oraz możliwość powiązania dokumentów z konkretną wersją projektu. Dla produktów wrażliwych i opakowań do kontaktu z żywnością należy dodatkowo uwzględnić właściwe wymagania szczególne.
Przydatny kontekst stanowi omówienie wyjaśnień Komisji Europejskiej dotyczących definicji wytwórcy PPWR opublikowane przez Eko Cykl. Zwrócono w nim uwagę między innymi na to, że zlecenie produkcji i oznaczenie opakowania własną marką mogą mieć znaczenie przy ustalaniu odpowiedzialności za dokumentację i ocenę zgodności.
Ustal odpowiedzialność, zanim pojawi się problem z dostawą
W praktyce dobrym krokiem jest krótka matryca ról dla każdego modelu biznesowego: zamówień krajowych, importu, private label i wysyłki e-commerce. Powinna wskazywać, kto udostępnia opakowanie na rynku, kto pozyskuje dowody, kto ocenia wymagania dla danego terminu i kto zatwierdza zmiany projektu.
Tak przygotowana dokumentacja nie rozstrzyga sama w sobie wszystkich wątpliwości prawnych, ale pozwala zadawać precyzyjne pytania dostawcom i doradcom. Przede wszystkim chroni przed błędnym założeniem, że odpowiedzialność za opakowanie zawsze kończy się na firmie, która fizycznie je wyprodukowała.
